پنجره ای رو به روشنایی

سرطان "گردن رحم" یا سرطان "دهانه رحم"

سرطان "گردن رحم" یا سرطان "دهانه رحم" (Cervical Cancer) نوعی بیماری است که در آن رشد بافت سرطانی بدخیم از ناحیه گردن رحم نشأت می‌گیرد و به طور نامنظم و فزاینده‌ای تکثیر و منجر به تراریختگی آن می‌شود.

 



سرطان گردن رحم دومین سرطان رایج در زنان است. هر سال حدود ۵۰۰ هزار زن به این بیماری مبتلا می‌شوند و حدود ۳۰۰ هزار نفر بر اثر این بیماری جان خود را از دست می‌دهند كه بیشتر آنها در كشورهای در حال توسعه هستند.


شیوع سرطان جسم رحم عمدتا در سنین پس از یائسگی است و مهم‌ترین مشخصه آن «خونریزی» است كه ممكن است این خونریزی پس از یائسگی اتفاق بیفتد یا به صورت خونریزی‌های نامرتب، حول‌وحوش سن یائسگی باشد. اما اگر خیلی جوان هم هستید، توضیه می كنیم كه این بیماری را دست كم نگیید چون متاسفانه آمار مرگ و میر در مبتلایان به آن در حال زیاد شدن است و امروزه با انجام تست‌های غربالگری مناسبی به نام «پاپ اسمیر» این بیماری قابل پیشگیری است.
طبق بررسی‌های انجام شده، ویروس پاپیلومای انسانی‌ (HPV) را می‌توان از علل اساسی سرطان دهانه رحم ذكر كرد كه دارای انواع پرخطر و كم‌خطر است كه نوع كم‌خطر آن اغلب باعث زگیل تناسلی شده و نوع پرخطر آن بیشتر تبدیل به سرطان می‌شود. گفتنی است هر زنی در طول زندگی خود ۷۹ درصد احتمال ابتلا به این ویروس را دارد كه حدود ۹۰ درصد این عفونت‌ها به خودی خود بهبود می‌یابند.


معمولا (نه همیشه) سن شیوع سرطان جسم و دهانه رحم از ۵۲ سالگی است و زنانی كه هرگز زایمان نكرده‌اند ۲ تا ۳‌برابر سایرین مستعد این بیماری هستند.
یائسگی دیرهنگام ۴/۲ برابر و چاقی و اضافه وزن بیش از ۱۰ كیلوگرم، ۳ تا ۱۰ برابر، فرد را در معرض ابتلا به بیماری قرار می‌دهد.
فشارخون نیز نقش مهمی در بروز این بیماری دارد: در بیماری دیابت ۸/۲ برابر افزایش خطر وجود دارد و درمان با قرص‌های استروژن پس از یائسگی، ۴ تا ۸ برابر، مستعد این بیماری است.
سن پایین ازدواج (سن پایین‌‌تر از ۱۶ سال)‌، می‌تواند از عوامل خطرساز سرطان گردنه رحم باشند، مهم‌ترین عامل آن را عفونت با ویروس ‌‌ (HPV)(ویروس پاپیلومای انسانی)‌، كه باعث ایجاد زگیل در دستگاه تناسلی می‌شود، ذكر می‌كند.
وی با بیان این كه گونه ۱۶ و ۱۸ این ویروس عامل اصلی سرطان رحم شناخته شده است، یادآور می‌شود كه این ویروس فقط بر اثر مقاربت وارد بدن می‌شود و كسانی كه مقاربت جنسی ندارند، از این ویروس در امان هستند.

● واكسن سرطان رحم‌
مدتی است كه واكسن سرطان رحم و تخمك به بازار آمده است و می‌تواند جان نیمی از زنانی را كه به این دو نوع سرطان مبتلا می‌شوند را نجات دهد. تزریق، استفاده و تاثیرگذاری این واكسن ۳‌مرحله دارد و ۵ سال طول می‌كشد.
طبق تحقیقات به دست آمده،‌ چنانچه این واكسن بموقع تزریق شود، نیمی از آمار مبتلایان به سرطان تخمدان و رحم كاسته می‌شود.
واكسن مورد نظر بین سنین ۱۵ تا ۲۵ سال برای دختران تجویز می‌شود، تزریق این واكسن پس از ازدواج فایده‌ای نخواهد داشت.

● علائم سرطان دهانه رحم‌
خونریزی غیر طبیعی یكی از علل شایع این بیماری می باشد: در سرطان‌های دهانه رحم، خونریزی پس از مقاربت اتفاق می‌افتد و در مواردی كه سرطان پیشرفت كرده باشد، فرد با ترشحات زیاد واژن و كاهش وزن و حتی انسداد مجاری ادراری روبه‌رو است.
«سرطان دهانه در مراحل اولیه بدون علامت است.»
این سرطان فقط از طریق آزمایش پاپ اسمیر قابل تشخیص است كه امروزه با روش جدید این آزمایش، به نام (تینپرپ)‌ یا (پاپ اسمیر در محیط مایع)‌، ‌توانایی تشخیص بسیار بالا رفته است و توصیه می‌شود پاپ اسمیر به همین روش انجام شود.

● پیشگیری از بیماری‌
انجام معاینات دوره‌ای سالانهیكی از مهم‌ترین عوامل پیشگیری می باشد: انجام تست پاپ اسمیر به صورت علمی، باید از سنین ۱۸ سالگی یا یك سال پس از اولین مقاربت صورت بگیرد، ولی در كشورهای مسلمان از جمله ایران به دلایل عرفی، زودترین زمان برای انجام این آزمایش، یك سال پس از ازدواج است، چرا كه باكرگی یك تابو به حساب می آید.

افرادی كه در خانواده سابقه سرطان پستان، رحم، تخمدان، روده و... را دارند، باید به هوش باشند كه به محض مشاهده خونریزی‌های نامرتب به پزشك مراجعه كنند.
«كیست»های دهانه رحم كه بر اثر زایمان ایجاد می‌شوند، زمینه‌ساز سرطان نیستند، این كیست‌ها باید هر چه سریع‌تر درمان شوند؛ چرا كه اگر التهاب آن بیش از حد شود، ویروس‌ (HPV) زودتر وارد سلول‌ها می‌شود،‌ بنابراین یكی از راه‌های درمانی آن، استفاده از كرم‌های واژینال و یا استفاده از «فریز» و ایجاد پوشش مناسب به روی سلول‌هاست.
همچنین این پزشك زنان و زایمان خوردن بیش از حد مواد قلیایی (گرمی‌ها)‌ را سبب افزایش عفونت‌های زنانه ذكر كرده و می‌افزاید: باید توجه داشت كه استفاده زیاد از خوراكی‌های سرد نیز باعث ایجاد بیماری‌های قارچی می‌شود. بنابراین رعایت تعادل در مصرف مواد غذایی در این زمینه موثر است.

● درمان‌
در صورتی كه بیماری پیشرفته نباشد، درمان دهانه و جسم رحم با عمل جراحی صورت می‌گیرد. حداقل كار كه می‌توان برای درمان جسم رحم و تخمدان‌ها كرد، برداشتن آن است ولی در مورد گردن رحم شرایط به گونه دیگری است و زنان جوانی كه هنوز باردار نشده‌اند و یا قصد حاملگی مجدد را دارند، می‌توانند با برداشتن ضایعه و قسمتی از گردن رحم، شانس باروری مجدد را داشته باشند، در صورتی كه سال‌ها قبل به محض مشاهده سرطان دهانه رحم، عمل جراحی پیشرفته‌ای به نام (ورتهایم)‌ به روی بیمار انجام می‌شد كه حتی قسمت‌هایی از روده و مثانه نیز برداشته می‌شد و تقریبا كل لگن تخلیه می‌شد.
وی با بیان این كه در موارد بسیار شدید، از شیمی‌درمانی و پرتودرمانی برای درمان سرطان رحم استفاده می‌شود، درصد درمان با شیمی‌درمانی را حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد اعلام می‌كند.

● آزمایشات گران‌
با اشاره به این كه در تست جسم رحم وسایل پیشگیری و غربالگری مناسبی وجود نداشته و مقرون به صرفه نیست ،برای تشخیص سرطان جسم رحم تنها راه تشخیصی كورتاژ رحم است كه برای نمونه‌برداری از رحم، باید بیمار در بیهوشی كامل باشد، ضمن این كه بیهوشی می‌تواند عوارض بدی به همراه داشته باشد. بهترین راه تشخیصی سرطان دهانه را نیز تست پاپ اسمیر می باشد. هر چند آزمایش در تست قدیمی بین ۱۰‌الی ۱۲‌هزار تومان و در آزمایش جدید ۳۰ الی ۳۵هزار تومان است.


● توصیه‌های مفید
خونریزی‌های نامرتب پس از۳۵ سالگی، احتیاج به نمونه‌برداری داخل جسم دارد و زنان باید «ترس» از معاینه را كنار گذاشته و برای سلامتی خود هزینه كنند، همچنین با این كه قرص‌های جلوگیری از بارداری احتمال بروز سرطان گردن رحم در زنان را بیشتر می‌كند ولی به طور موثر در جلوگیری و پیشگیری از سرطان جسم رحم و تخمدان موثر هستند.


+ نوشته شده در  پنجشنبه ششم اسفند 1388ساعت 5:57  توسط سمیرا  |